De Oorlog van Benoit: een strijd zonder winnaars

Lees hier ons artikel over de taalstrijd van Peter Benoit

Met De Oorlog van Peter Benoit brengt Antwerp Symphony een van de meest ambitieuze en grandioze werken uit de Vlaamse muziekgeschiedenis op de planken. Benoit trekt ten strijde met een enorme bezetting van meer dan honderd orkestmuzikanten, een tiental vocale solisten en meer dan honderdvijftig koorleden. Samen vertolken ze een spectaculair en brandend actueel schouwspel waarin dreiging en angst omslaan in hoop.

‘De Oorlog’ in de Feestzaal van de Dierentuin, de voorloper van de Koningin Elisabethzaal

Benoits magnum opus uit 1873, op tekst van de Antwerpse dichter Jan Van Beers, ontplooit zich in drie delen. Een eerste tafereel verbeeldt het ontwaken van de natuur (een typisch thema in de Vlaamse muziek), waarin de mens zichzelf als koning van de schepping kroont. Deze hoogmoed komt hem echter duur te staan: een cynische spotgeest laakt de menselijke hubris en het eerste deel eindigt dreigend. In het tweede deel hangt een grimmige oorlogssfeer in de lucht, tot het strijdgewoel plots losbarst “als een onweer”, onder luid geschal van krijgstrompetten. Na de slag juichen de overwinnaars, begeleid door orgelklanken, klokkengelui en beiaardspel. Nog net overstemmen ze de verre weeklachten van de overwonnenen. In het slotdeel volgt echter een bittere ontnuchtering: hartverscheurende klachten van moeders en gewonden geven gezichten aan de zware menselijke tol. Toch is het uiteindelijk de hoop die zegeviert: muzikale echo’s aan de openingszang doen geloven in vrede.

Ondanks de reusachtige bezetting is Benoits De Oorlog niet louter een spektakelstuk met heroïsch wapengekletter en klaroengeschal. Het schijnt bovendien bijzaak te zijn welke oorlog er hier precies wordt uitgevochten. Benoit en Van Beers maken eerder een scherpe analyse van de toenmalige Europese tijdsgeest. Tegen de achtergrond van enkele gruwelijke oorlogen in de negentiende eeuw, komt de idee van de verlichte mens als heerser van de schepping immers op de helling te staan. Bij Benoit is het de Spotgeest die de mens met de voeten op de grond zet:

Peter Benoit

Mensch: ‘Ja, mijn is de aarde! ik ben haar koning!’ 

Spotgeest: ‘Hoor den trotschaard brallen! Ha ha! Koning zich noemen van allen! Ha Ha!’

Benoits De Oorlog roept op tot nederigheid, respect en verantwoordelijkheid: de mens is immers tegelijk heerser en slaaf in de schepping. In een oorlog zijn er enkel verliezers, en allen zijn het mensen. Zo is elke oorlog er een van de mensheid tegen zichzelf (“Komt aan de ellende van de zelfvernieling nooit een ende?”). Benoits pacifisme heiligt de grootse middelen: de opruiende kracht van de volksmassa en de persoonlijke getuigenissen van de solisten maken van dit werk een overweldigende totaalervaring. Met de eerste uitvoering in dertig jaar bestendigt het Antwerp Symphony Orchestra Benoits De Oorlog als een onbetwistbaar monument uit het Vlaamse muziekrepertoire. AH

De Oorlog van Benoit

25.11.2022 – 20:00
TivoliVredenburg, Utrecht
26.11.2022 — 20:00
Koningin Elisabethzaal, Antwerpen

Info & tickets >>>

Categorieën:Uncategorized

1 reply »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s