Sir Mark Elder – Portret

Portret van een loyale bondgenoot van Edward Elgar

De ervaren dirigent Sir Mark Elder komt voor het eerst naar Antwerpen. In zijn bagage zit de partituur van de Enigmavariaties van Sir Edward Elgar. Die muziek is veel meer dan een traditionele keuze van een Britse dirigent uit repertoire van het thuisland. 

Volgens BBC Music Magazine is Mark Elders opname van de Enigmavariaties met zijn Hallé Orchestra ‘as good as you can get’. En dat is des te indrukwekkender als het gaat over een compositie die talloze keren op plaat werd vastgelegd. De band tussen componist Edward Elgar, dirigent Mark Elder en het Hallé Orchestra uit Manchester is er een die gestoeld is op jarenlange trouw. De dirigent nam al tien cd’s op met muziek van Elgar, het kernrepertoire van het eigen platenlabel van het orkest. Steevast worden de interpretaties van Mark Elder geroemd omdat ze de architectuur van de muziek van Elgar met zoveel flair neerzetten.

Thuisbasis Manchester
Sinds 2000 is Elder chef-dirigent van het orkest van Manchester. ‘We’re still together’, zegt hij er zelf over, alsof het gaat over een getrouwd koppel dat er versteld van staat dat ze nog steeds samen zijn. Twintig jaar samenwerken is bijzonder in het orkestenlandschap. Elder: ‘Toen ik er mocht beginnen, klonk het als een droomjob. In eigen land werken aan de missie om het Engelse repertoire op de kaart te zetten.’ De meeste van zijn collega’s doen het bewust niet. Ze gaan om de zoveel jaar van het ene naar het andere orkest. Mark Elder was altijd geïnteresseerd in de lange termijn. Toen hij er aangesteld werd, had het orkest zijn hoogdagen met John Barbirolli al een tijdje achter de rug. Het orkest zat in financiële en existentiële moeilijkheden. Elder wou zorg dragen voor het orkest in al zijn aspecten om het als een plantje langzaam te laten groeien en openbloeien. Volgens hem is zijn traject met het Hallé Orchestra het model van een orkest in de 21e eeuw. Intussen is het stevig ingebed in het culturele DNA van Manchester en vormt het volgens hem het belangrijkste culturele baken van Noord-Engeland. In Manchester heeft hij er een gewoonte van gemaakt om het publiek steeds even toe te spreken. ‘Omdat we in ons werk altijd met de rug naar het publiek staan, hebben we de morele plicht om ons minstens even om te draaien en ons gezicht te laten zien. Het maakt heel snel duidelijk dat je als dirigent een essentiële tussenpersoon bent.’ In zo’n korte inleiding draait het er voor hem om dat je enkel een groot hart moet hebben om een klassiek concert te appreciëren, geen universitair diploma. Hij moest lang oefenen om op korte tijd iets zinnigs te zeggen. ‘Maar op die manier het ijs breken hielp enorm om een band met het publiek te creëren, zeker als je op het punt staat om muziek te brengen waarmee het nog niet vertrouwd is.’

Dreamteam
Als hij zijn meest opwindende muziekervaring ooit moet noemen, graaft Elder diep in zijn geheugen. Als muziekstudent in Cambridge had hij in de bibliotheek per toeval de enige komische opera van Alessandro Scarlatti gevonden. Met kompaan David Pountney besloot hij op eigen houtje een productie op te zetten. Het hele proces van een operaproductie zelf uitvinden, was een dolle rit: ‘We huurden een theater. We moesten bij de studierichtingen geneeskunde of geschiedenis kijken of er goede zangers of instrumentisten zaten om een orkest samen te stellen.’ En vervolgens die studenten uit hun bed halen voor repetities: ‘Toen de twee dirigenten die we op het oog hadden wegvielen, kwam ik in beeld. Ik had geen idee dat ik zoiets kon.’ Achteraf bekeken was het zijn meest opwindende ervaring ooit. Verschillende studenten die toen deelnamen aan die studentenproductie kozen daarna voor een professionele muzikale carrière.

Het legde ook de kiem voor nog een langdurige samenwerking, die de loyaliteit van Mark Elder nogmaals bevestigt. Met diezelfde studiegenoot David Pountney als regisseur maakte hij deel uit van het dreamteam dat de English National Opera in de jaren tachtig leidde. Met legendarische versies van onder meer Dvořáks Rusalka zetten ze nieuwe artistieke standaarden voor het Londense operahuis. Als jongeman was het Mark Elder lange tijd onduidelijk of er wel een muzikale toekomst voor hem weggelegd was. ‘Ik speelde fagot, maar wist dat ik niet tot het einde van mijn dagen rieten wou schrapen, laat staan ongelukkig zijn met het rietje van de dag. Ik had een redelijk pianoniveau, wel goed genoeg om zangers te begeleiden en te coachen maar onvoldoende voor een pianocarrière.’ Het snuisteren in bibliotheken was misschien wel wat Mark Elder als tiener aanspoorde om dirigent te worden. De plaatselijke bibliotheek bezat een wonderlijke muziekafdeling. Elke dag ging hij er langs om een opname met de bijbehorende partituur uit te pluizen. Dat ritueel uit zijn tienerjaren heeft hij niet meer losgelaten. VR

Concertstream
Vr 14.05.2021 – 20:00
Vanuit de Koningin Elisabethzaal
Tickets & info >>>

Categorieën:Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s