The Whisky Tour – Eerbetoon aan Luc Brewaeys

s1920_Magazine_01_PRINT-26b.jpg

In november brengt het Antwerp Symphony Orchestra in samenwerking met deSingel, ChampdAction, HERMESensemble, I SOLISTI, het Koninklijk Conservatorium Antwerpen en het Peter Benoit Fonds een eerbetoon aan de veel te vroeg overleden componist Luc Brewaeys. Tussen 1991 en 2009 componeerde Brewaeys acht composities waarvan de titels refereren aan Brewaeys’ favoriete Schotse single malt whisky’s. Nu klinken deze composities voor het eerst als één geheel binnen de concertreeks getiteld ‘The Whisky Tour’. Op 17 november worden de eerste twee van deze whisky-composities uitgevoerd: het Antwerp Symphony Orchestra speelt dan Brewaeys’ Vijfde symfonie, ‘Laphroaig’ en eerder op de dag klinkt zijn befaamde ensemblewerk Talisker.

Kenners van Brewaeys’ muziek vertellen waarom je de kans om deze unieke muziek live mee te maken zeker niet mag laten schieten.

01
Niet alleen is Luc Brewaeys een van de belangrijkste componisten van ons land, maar ook op internationaal vlak is hij een van de meest gewaardeerde en gelauwerde componisten van zijn generatie. Dat hij zo geliefd is, komt onder meer door de spectaculaire, exuberante klanken, zeker ook in zijn orkestmuziek. Zo volstaat de traditionele orkestratie bijvoorbeeld nooit: of er nu op een mazouttank wordt geklopt of er een in een badkuip geplaatste gong wordt aangeslagen, steeds opnieuw ontdekt hij nieuwe timbres die hun plek krijgen in de compositie. Eenzelfde mateloosheid horen we ook terug in het aantal noten: het is drukke muziek, maar wel steeds in goede banen geleid. Die energie raakt je als luisteraar fysiek en windt je ook op. Brewaeys is wel een spectralist te noemen, wat wil zeggen dat hij – net als zijn voorbeelden Gerard Grisey en Tristan Murail – vanuit de boventonen van een toon een nieuw klankspectrum aanspreekt, waarbinnen hij harmonieën zoekt. En dan hoor je vervolgens welke klanken hij daaruit haalt en hoe die weer passen binnen een groter geheel – dat is een bijzondere beleving.

Mark Delaere, professor musicologie, KU Leuven

s1920_Magazine_01_PRINT-26.jpg

02
Luc Brewaeys was voor mij een bijzondere leraar die zijn studenten altijd volledige vrijheid gaf en die mij ook heeft geïnspireerd met zijn eigen muziek. Ik herinner me nog goed de eerste keer dat ik zijn partituren zag: ik was zo onder de indruk van hoe precies en gedetailleerd hij alles had genoteerd. Zeker mijn Eerste symfonie, ‘Carillon’ – die ook op 17 november wordt uitgevoerd – is er dankzij Luc gekomen en is daarom ook aan hem opgedragen. Luc zette mij er namelijk toe aan om klokkengelui ‘spectraal’ te benaderen en zo kwam ik op het idee om van klok naar klok te gaan doorheen de symfonie, waarbij ik me liet inspireren door de klanken van de klokken van het Gentse belfort.

Wat het concert verder nog bijzonder maakt, is dat muziek van Debussy tussen de symfonieën van mij en Luc instaat. Net zoals Luc dat was, ben ik zelf ook een groot fan van Debussy. Die gemeenschappelijke liefde komt voort uit onze fascinatie voor de klankkleur en subtiliteit van Debussy’s orkestraties die ook in onze muziek zo belangrijk is.

Annelies Van Parys, componist en oud-student van Luc Brewaeys

s1920_Magazine_01_PRINT-26a

03
Brewaeys’ Vijfde symfonie heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Ten tijde van ‘Antwerpen ’93. Culturele hoofdstad van Europa’ beheerde Paul Beusen het culturele budget van het toenmalige Gemeentekrediet, dat hij maar al te graag besteedde aan hedendaagse muziek. Hij vroeg Brewaeys om een indrukwekkende ‘Vijfde’ te schrijven. Daarvoor moest Luc eerst een kunstje uithalen: het saxofoonconcerto dat hij op dat moment nog schreef doopte hij om tot zijn Vierde symfonie. Daarmee kon hij direct doorwerken aan de Vijfde. Beusen wilde het groots hebben en zo ontstond ‘Laphroaig’ voor een groot symfonisch orkest met een zestienkoppig kamerorkest op het balkon en nog twee baritonsaxofoons in de zaal, samen met live elektronica. De in totaal tien percussionisten spelen op 120 slagwerkinstrumenten, waaronder maar liefst zestien pauken. Luc zei later dat hij zoiets niet nog een keer zou doen, want alleen al vanwege de productiekosten van de kolossale symfonie zou die volgens hem in zijn leven nooit meer te horen zijn. Helaas kreeg hij daar ook gelijk in; komende november klinkt Laphroaig pas voor de tweede keer in ruim 25 jaar. Dat maakt dit concert wel extra bijzonder – zo’n kans doet zich niet snel weer voor.

Filip Rathé, een van de twee dirigenten bij de uitvoering van ‘Laphroaig’

04
Niet alleen beschikt ‘Laphroaig’ over een grote en unieke orkestbezetting, maar Brewaeys maakt ook nog eens gebruik van live elektronica. Op 17 november wordt die verzorgd door ChampdAction, het ontwikkelings- en productieplatform voor kunstenaars dat voortgekomen is uit het gelijknamige ensemble voor hedendaagse muziek dat Luc Brewaeys in 1988 oprichtte met zijn collega-componist en goede vriend Serge Verstockt. Dankzij die persoonlijke band kent het ensemble Lucs werk dan ook als geen ander. Zo komen het collectieve geheugen en de ervaring van componisten en elektronicaspecialisten als Peter Swinnen (die ook bij de creatie betrokken was vanuit ChampdAction) en zijn opvolger Maarten Buyl goed van pas bij het herwerken van de elektronica met de hedendaagse technologische middelen voor de uitvoering van ‘Laphroaig’.

Zelf ben ik ook zeer benieuwd om deze Vijfde symfonie meer dan 25 jaar later opnieuw te horen, nu in de superieure akoestiek van de nieuwe Elisabethzaal, wat de klankrijkdom van het werk ongetwijfeld ten goede zal komen. JK

Ann Andries, algemeen en zakelijk directeur ChampdAction

‘The Whisky Tour’-pas
Wil je geen enkel concert missen?
Dan is de ‘The Whisky Tour’-pas iets voor jou!
Standaardprijs € 35

infotickets

 

Categorieën:Extra, Interview, Verdieping

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s