Debussy Happening

De mooiste uitspraken van ‘Monsieur Croche’

Debussy

Beethovens Pastorale symfonie bespotte hij om de imitaties van een houten nachtegaal en een Zwitserse koekoek, Richard Strauss’ Till Eulenspiegel noemde hij ‘een uur nieuwe muziek, geschreven voor gekken’, Wagners Wotan was ‘majestueus, leeg en smakeloos’ en van Berlioz zei hij dat hij ‘een romantische krul aan oude pruiken hing’.

Zo beroemd als Claude Debussy was als componist, zo berucht was hij als muziekcriticus. Onder het pseudoniem van de eigenzinnige ‘Monsieur Croche’ deed hij rake uitspraken over het Parijse muziekleven rond 1900 en ging hij zijn collega’s met een vlijmscherpe pen en een flinke dosis humor te lijf. In 1901 werd Debussy muziekrecensent voor de Revue Blanche. Later schreef hij ook voor andere bladen. Een bloemlezing hiervan werd na zijn dood gebundeld onder de titel Monsieur Croche Antidilettante. We zetten enkele van zijn mooiste uitspraken op een rijtje.

‘Hartstochtelijk houd ik van muziek, en gedreven door die liefde probeer ik haar te bevrijden uit de steriele tradities die haar omklemmen. Het is een vrije, levende kunst, een kunst voor de buitenlucht, een kunst die vergelijkbaar is met de wind, de hemel, de zee!’ — uit Excelsior, 18 januari 1911

‘Ik probeer ‘iets anders te doen’ — een soort realiteit die de dwazen ‘impressionisme’ noemen.’ — uit een brief uit 1908

‘Men moet de discipline in de vrijheid zoeken en niet in de formules van een rotte filosofie die enkel voor zwakkelingen deugt. Luister naar niemands advies, behalve dat van de wind in de bomen die ons de geschiedenis van de wereld vertelt.’ — uit Revue Blanche, 1 juli 1901

‘De muziek is een geheimzinnige wiskunde, waarvan de elementen deel uitmaken van het oneindige. Ze leeft in de beweging van het water, in het golvenspel veroorzaakt door de wind; niets is muzikaler dan een zonsondergang! Voor diegene die met het hart kan kijken, is dat de mooiste les in ontwikkeling, geschreven in dat boek dat door musici te weinig wordt gelezen: het boek van de natuur.’ — uit Musica, mei 1903

‘Een beetje grootsprakerig uitgedrukt, zoals het bij hem past, was Wagner een mooie zonsondergang die men voor een zonsopgang hield.’ — uit Mercure de France, januari 1903

‘Kunst is de mooiste leugen die er is. (…) Zoeken niet zowel het volk als de elite in de kunst te vergeten, wat eveneens een vorm van bedrog is? (…) We mogen niemand zijn illusies ontnemen door de droom te dicht bij de realiteit te doen aansluiten. Laten we tevreden zijn met troostende afbeeldingen, want deze kunnen een uitdrukking van schoonheid bevatten die nooit zal sterven.’ — uit Musica, oktober 1902

‘Bach is Onze Lieve Heer der muziek, tot wie elke componist zou moeten bidden alvorens aan het werk te gaan, opdat hij hem voor middelmatigheid behoedt.’ — uit Société Internationale de Musique, 15 februari 1913

‘De schoonheid van het Andante uit het Vioolconcerto van J.S. Bach is zo groot dat men niet goed weet hoe men moet zitten of hoe men zich moet gedragen om het beluisteren ervan waardig te zijn. Ze blijft ons nog lang nadien achtervolgen en wanneer men weer op straat komt, vraagt men zich af waarom de hemel niet blauwer is en het Parthenon niet uit de aarde tevoorschijn komt. Het wilde getoeter van de autobussen zet alles weer snel op zijn plaats.’ — over het Vioolconcerto in a van Bach, uit Société Internationale de Musique, 15 januari 1913

‘Ik heb altijd van muziek gehouden. U vraagt mij welke genres? Alles! U raakt daar aan wat voor mij de grootste vergissing is van deze tijd, het verlangen om elke muziek in een vaste categorie te vangen. U spreekt over Duitse muziek, Italiaanse, impressionistische en andere genres. Wat is het verschil? Wanneer u over een kunstwerk praat, kan u niet verkondigen dat die tot een bepaalde categorie behoort. Het is een kunstwerk, dat volstaat. Er is geen fundamenteel verschil tussen bijvoorbeeld Franse muziek en Duitse muziek.’ — uit een interview met Alan Francis Seaborn, 17 juni 1910

‘Hoeveel mensen in een concertzaal hebben enig begrip van muziek? Zeer weinig! (…) De meesten van hen zijn moe na een lange werkdag of van luiheid. En u wil dat zulke mensen zich echt interesseren in iets nieuws of iets ernstigs? Wat u daar vraagt, is absoluut onmogelijk. Nee, het enige wat een componist kan doen voor het publiek — en slechts voor een klein gedeelte van het publiek — is om hen even te laten ontsnappen aan hun dagelijkse beslommeringen. De muziek is in staat om, echter voor een zeer kort moment, de luisteraar zijn financiële en andere zorgen te doen vergeten. Een musicus moet zich daarmee tevreden stellen.’ — uit een interview met Alan Francis Seaborn, 17 juni 1910

‘Ik probeer enkel maar zo oprecht mogelijk uit te drukken wat ik voel; de rest interesseert mij niet. (…) Ik bewonder Beethoven en Wagner, maar ik weiger hen onvoorwaardelijk te bewonderen, alleen omdat men mij gezegd heeft dat het meesters zijn. Zo niet! Ik vind dat men tegenwoordig een te onderdanige houding aanneemt tegenover de meesters en dat ergert mij enorm. Ik wil de vrijheid hebben te zeggen wanneer ik een partituur saai vind, van wie ze ook is. Maar ik heb geen theorie of vooroordelen. Ik tracht een oprecht mens te zijn, zowel in mijn kunst als in mijn opinies, dat is alles. (…) Alles wat men over mijn muziek zegt, laat me koud. Ik verlang niet dat mijn muziek wordt geimiteerd, of enige invloed op iemand uitoefent. Ik vind het belangrijk onafhankelijk te blijven, ik doe mijn werk zoals ik het moet doen en zoals ik het kan. Dat is alles wat ik u te zeggen heb.’ — uit een interview verschenen in Excelsior, 18 januari 1911

Bron: Claude Debussy, ‘Monsieur Croche et autres écrits’, Gallimard, 1971, selectie en vertaling Chloë Herteleer

 

Zo 24.02.2019 — 11:30-22:00
deSingel, Antwerpen

11:30
Antwerp Symphony Orchestra olv. Adrien Perruchon
Vrouwenkoor Conservatorium Antwerpen olv. Luc Anthonis
Selectie uit ‘Préludes’ (orkestratie Luc Brewaeys)
Beau soir; Clair de lune; Les Angélus; Salut Printemps ea. Koorwerken

13:30
Studenten Conservatorium Antwerpen
Selectie werken voor 2 piano’s en piano vierhandig Sonate voor cello en piano ‘Danses sacrée et profane’ voor strijkkwartet en harp Rhapsodie (arr. S. Blassel) voor klarinet, fluit, strijkkwartet en harp

15:00
Jean-Efflam Bavouzet
piano
Ballade slave; Nocturne; Tarentelle styrienne;Estampes; Etudes, Boek 1; L’isle joyeuse; Selectie uit ‘Préludes’

16:30
Sophie Karthäuser
sopraan
Stéphane Degout bariton
Alain Planes piano
Selectie liederen

18:00
Oxalys

Prélude a l’apres-midi d’un faune (arr. B. Sachs)
Syrinx voor fluit solo
Sonate voor fluit, altviool en harp
Six épigraphes antiques (arr. J.M. Morel)

20:30
Antwerp Symphony Orchestra olv. Adrien Perruchon Jean-Efflam Bavouzet
piano Suite ‘Pelléas et Mélisande’ (arr. A. Altinoglu)
‘Fantaisie’ voor piano en orkest La mer: trois esquisses symphoniques

ism. Antwerp Symphony Orchestra, Koninklijk Conservatorium Antwerpen van de AP Hogeschool

Tickets vanaf €35

infotickets

Categorieën:Verdieping

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s