Brexit – Laten we vrienden blijven

Brexit.jpg

Na 29 maart zullen de Britten Ode an die Freude vermoedelijk minder vaak horen weerklinken dan voorheen. Na de Brexit maakt het Verenigd Koninkrijk geen deel meer uit van de Europese Unie. Een spijtige zaak, vindt het overgrote deel van de muzikanten aan beide kanten van het Kanaal.

Toen Ludwig Van Beethoven bijna 200 jaar geleden zijn Negende componeerde, kon hij niet voorspellen dat een stukje uit zijn symfonie de officiële Europese hymne zou worden. Voor de finale inspireerde hij zich op het gedicht Ode an die Freude van Friedrich von Schiller. In 1972 koos de Raad van Europa dit thema als Europees volkslied. Herbert von Karajan maakte er drie arrangementen van voor piano, harmonieorkest en symfonieorkest. Het werd een lied zonder woorden. In de universele taal van de muziek. Over de idealen van vrijheid, vrede en solidariteit waarvoor Europa staat.

De Oostenrijkse componist Peter Roland bedacht in 2004 een Latijnse tekst die zou kunnen dienen als officiële tekst. Vertaald klinkt die als: ‘Nu Europa is verenigd, Laat het dan voor immer zijn; Moge het, één in verscheidenheid, Bijdragen aan de wereldvrede.’ Met de Brexit krijgt de Europese eenheid een knauw. De Europese verscheidenheid vinden de meeste spelers in het culturele veld een verrijking, blijkt uit een enquete die Arts Council England vorig jaar liet uitvoeren.

Administratieve en financiele gevolgen
‘De onzekerheid over de uiteindelijke uitkomst — No Deal, Hard Brexit, Soft Brexit of No Brexit — werkt verlammend voor de vele bedrijven die handeldrijven over het Kanaal. Gelukkig heeft die onzekerheid op onze dagelijkse activiteiten amper impact’, vertelt Jacques Vandermeiren, CEO van Port of Antwerp, een van de hoofdsponsors van het Antwerp Symphony Orchestra. ‘Veel bedrijven zijn bovendien vertrouwd met de handel met landen buiten de EU, wat het Verenigd Koninkrijk wordt als het de EU heeft verlaten. Zij kennen de administratieve en financiële gevolgen die daaruit voortvloeien.’
Zulke administratieve en financiële gevolgen hebben ook een onmiddellijke impact op musici die aan beide kanten van het Kanaal spelen, klinkt het bezorgd bij de muzikanten van het Antwerp Symphony Orchestra. De Amerikaan Raphael Bell is aanvoerder van de cellosectie. Hij woonde van 2004 tot 2007 in Londen en trad op in prestigieuze zalen als Wigmore Hall. Zijn collega Jarosław Mroz komt uit Polen en vervolmaakte zijn opleiding aan het Trinity College of Music en de Royal Academy of Music in Londen. Achteraf speelde hij freelance bij onder meer Philharmonia, de orkesten van de BBC, het Royal Philharmonic Orchestra en het Liverpool Philharmonic Orchestra. In 2010 verhuisde hij van Londen naar Antwerpen om er tweede solist contrabas te worden.
Als Amerikaan weet Raphael welke papierwinkel je moet doorlopen om in het buitenland te werken. ‘De voorbije twintig jaar heb ik vaak in Groot-Brittannië gespeeld. Ik maakte er in die tijd veel vrienden. Uiteraard zijn zij bezorgd over wat gaat gebeuren. Mijn Britse vrienden op het continent overwegen een nieuwe nationaliteit aan te vragen om hier te kunnen blijven. Europese vrienden in Groot-Brittannië vrezen voor hun positie, zeker als de Britten de EU verlaten zonder akkoord. De ongerustheid wordt sterk gevoed door de onzekerheid. Niemand weet hoe de situatie er over enkele maanden uitziet. Het blijft koffiedik kijken, week na week.’

Weinig tijd voor repetities
Uit de enquete van Arts Council England blijkt dat ruim de helft van de ondervraagden culturele uitwisseling belangrijk vindt, zowel voor hun werk als voor hun organisatie. ‘Een Brexit maakt ons cultureel armer’, vindt ook Jarosław. ‘Dat er in Europa geen grenzen meer bestaan heeft als grote voordeel dat je op het hele continent van het werk van de beste muzikanten kan genieten, vanwaar ze ook komen. De komende breuk vind ik storend en spijtig’, vult Raphael aan. ‘Vooral Londen is een fantastische internationale stad, waar je een prachtige carriere kan uitbouwen. Een meritocratie ook. Je talent primeert op je culturele achtergrond’, vertelt Jarosław. ‘Het is een schitterende plek om je vak te leren van de allerbeste professoren. Daarnaast is Londen het centrum van een erg kapitalistische wereld. Het leven is er duur. Britse muzikanten krijgen amper tijd of budget om te repeteren. Je moet je stukken snel en efficiënt instuderen. Dat maakt van muzikanten in het Verenigd Koninkrijk goede ploegspelers. Bovendien is de muziekscene enorm, zowel met professionele gezelschappen als met amateurs.’
‘Kanttekening: soms is het ook wel leuker om wat tijd te hebben’, vult Raphael aan. ‘Maar in ieder geval leer je in Engeland hard werken. En doordat je op korte tijd veel concerten speelt, krijg je het repertoire goed in je vingers. Een Europees repertoire, trouwens. En van dat Europa blijft het Verenigd Koninkrijk deel uitmaken, Brexit of geen Brexit. Ik vind dat we ons moeten blijven richten op onze gelijkenissen. Niet de verschillen. Muren bouwen is nooit een goed idee. Oké, je moet nadenken over je grenzen, maar deuren dichtdoen vind ik jammer. De Europese Unie is niet perfect, maar het bracht de voorbije 70 jaar de lidstaten dichter bij elkaar, zonder oorlog. Dat proces stopzetten verontrust me.’ FE

Za 16.03.2019 — 15:00 Koningin Elisabethzaal, Antwerpen
Richard Egarr dirigent & piano

Bach Brandenburgs concerto nr. 4, BWV 1049
Bach Klavierconcerto nr. 1, BWV 105
Mendelssohn Symfonie nr. 3, ‘Schottische’

Tickets vanaf €13

infotickets

Categorieën:Verdieping

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s