Over de plaat die iets veranderde – Alice Sara Ott


Platen, boeken, films of schilderijen kunnen een leven veranderen. Daarom vragen we in elk nummer naar de klassieke plaat en een ander cultuurproduct die een belangrijke rol speelden in iemands leven. De antwoorden komen telkens van iemand uit de wereld van de klassieke muziek. Dit keer is dat pianiste Alice Sara Ott. Zij brengt met het orkest het Dertiende pianoconcerto van Mozart in de Koningin Elisabethzaal en op tournee in Duitsland.

Platen, boeken, films of schilderijen kunnen een leven veranderen.

Alfred Cortot in de Chopinwalsen
Er zijn twee cd’s die me veranderd hebben, en dan hebben we het niet over een fantastische luisterervaring. Het is een zeldzamer gevoel: een cd die na beluistering mijn pianospel en attitude als muzikant in vraag stelt. De eerste ervaring is met Alfred Cortot in de walsen van Chopin. Dat was tien jaar geleden bij de voorbereiding van mijn eigen opname met alle Chopinwalsen. Cortot stak met kop en schouders boven alle andere versies uit. Het zit in die nostalgisch sfeer. Geen andere pianist kan ritme of klank zo in de verf te zetten.

Om dat uit te leggen, moet ik het hebben over andere passie: ik ben een grote whiskyfan. Bij een whisky geniet je in verschillende fases: bij de geur, terwijl je een slokje neemt en bij de nasmaken. Na zo’n slokje blijf je verschillende smaken achter elkaar proeven. Dezelfde ervaring heb ik met die opname van Cortot. De muzikale kleuren blijven zich opstapelen. Het lijkt alsof hij de klank vervormt. Hij creëert de illusie dat je klank van de piano nog verandert nadat de noot gespeeld is.

Arturo Benedetti Michelangeli in het Ravelconcerto
De tweede openbaring is pianist Arturo Benedetti Michelangeli in het Ravelconcerto. Ik ken niemand die het tweede deel zo traag speelt. Ondanks dat trage tempo lijkt het alsof hij die pianosolo in een grote boog speelt. De lange sliert noten vormt een ketting. Die luisterervaring hield me bezig als jonge twintiger. Tot dan was ik ervan overtuigd dat je als vertolker op zoek moest naar het speciale. Uniek zijn en je onderscheiden, dat was de uitdaging. Toen ik hem hoorde, begreep ik dat je een betere uitvoerder wordt door afstand te nemen. Het is een moeilijke oefening: al spelend zit je in het zenuwcentrum van de muziek en tegelijk moet je kritisch analyseren. Achteraf naar jezelf luisteren is al een uitdaging, laat staan midden in een concertprestatie. Jezelf beschouwen als een derde persoon om het hele plaatje beter te zien: dat leerde ik uit die opname.

‘Als driejarige in een tweetalige omgeving -Duits en Japans- was spreken een worsteling. Tijdens dat concert begreep ik dat mijn communicatieprobleem opgelost zou zijn als ik piano kon spelen.’

Piano als oplossing
Ik ben geboren midden in de muziek: mijn moeder is pianiste. In mijn herinnering kwamen er muzikanten over de vloer voor repetities en huisconcerten. Er is een eerste concertervaring die sterk bijblijft: op drie jaar moesten mijn ouders me meenemen naar een pianorecital omdat ze geen babysit vonden. Ik herinner me niet wat er gespeeld werd. Ik onthield vooral hoe fantastisch het was dat 200 mensen in stilte naar 1 persoon luisterden, alsof die pianist magische krachten bezat. Als driejarige in een tweetalige omgeving -Duits en Japans- was spreken een worsteling. Ik ervoer een kloof tussen de communicatiewereld van mijn ouders en de gebrekkige manier waarop ik me als peuter kon uitdrukken. Tijdens dat concert begreep ik dat mijn communicatieprobleem opgelost zou zijn als ik piano kon spelen. Ik was gefascineerd door de macht van de muzikant. Na het concert heb ik mijn moeder gesmeekt om pianolessen. Ze weigerde eerst maar na een jaar lang aandringen mocht ik op vier jaar beginnen met piano.

Het Dertiende pianoconcerto van Mozart
Die herinnering vertelt iets over mijn karakter. Als ik echt iets wilde, gaf ik niet op tot ik mijn doel bereikte. Als oudste moest ik het pad effenen. Onze ouders gingen voor een brede opvoeding. Mijn moeder wou mijn toekomst niet verengen tot muziek. Wellicht wou ze me behoeden voor het onzekere en zotte muzikantenbestaan. Intussen is ook mijn zus pianiste.

Ik ben een hevige fan van Led Zeppelin en Pink Floyd. Maar er zijn weinig directe raakpunten met de muziek die ik speel. Er is wel een muzikale connectie met Emerson, Lake & Palmer: ik was erg geraakt door hun bewerking van Moesorgski’s Schilderijententoonstelling. Ik ontdekte die versie tijdens mijn eigen opname van dat stuk. In mijn dagdromen zag ik me dan samen met die groep optreden.

Het Dertiende pianoconcerto van Mozart dat ik met Antwerp Symphony Orchestra speel, lijkt eenvoudig. Maar dat gevoel van eenvoud bereiken is het allermoeilijkste. Ik kan niet meteen een kunstwerk bedenken dat in dezelfde geest zit als het concerto. Maar bij deze muziek is er steeds een tafereel dat in me opkomt: het beeld van slapende volwassenen en de kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaat. Er zijn Mozartconcerto’s met meer drama of complexere wendingen, maar dit dertiende concerto is er eentje met weinig hoekjes eraf. Het doet me denken aan het moment dat ik ’s ochtends opsta: dan voel ik me puur en fragiel. De overgang tussen droom en waken: iets van die sfeer zou ik in dat concerto willen meegeven. Hoe ouder ik word, hoe moeilijker het is om met die schijnbare eenvoud om te gaan. Als volwassene stel je alles in vraag. Je neemt de dingen niet meteen aan en je probeert tussen de lijnen te lezen. Net daarom is die naturel bij Mozart zo’n grote uitdaging.

Museumbezoek en eten
Ik ga met dit concerto op tournee in Duitsland met het Antwerp Symphony Orchestra. De steden die we aandoen, onder meer Stuttgart en Essen, ken ik goed van vroegere concerten. Het is verleidelijk om er overdag een cultureel uitstapje aan toe te voegen. Ik deed dat vroeger vaker dan nu. Nu ben ik na een museumbezoek zo uitgeput omdat ik alles intens opneem. Alles wat ik zie, werkt op me in: dat is te vermoeiend op een concertdag. Liefst van al bezoek ik een expo op mijn eentje. Met vrienden erbij irriteert het mij dat ik niet al mijn aandacht aan de kunstwerken kan besteden. Hetzelfde gebeurt als ik naar muziek luister: ik wil liefst die ervaring alleen verteren voor ik er met anderen over discussieer.

Het is niet altijd een visueel kunstwerk dat me inspireert bij het muziek maken. Ik ben erg geïnteresseerd in culinaire hoogstandjes. Voor mij zijn er associaties tussen hoe je klanken waardeert en hoe smaken reageren. Als ik veel op tournee ben, ga ik meestal na het concert eten. Zo ontstaan er in mijn hoofd relaties tussen een stuk muziek en het gerecht dat ik erna heb gegeten. Als ik dat stuk nogmaals speel, kan een parfum van een gerecht me midden in het concert overvallen. Dat geeft nieuwe energie aan de muziek. Wellicht hou ik het na het Dertiende pianoconcerto bij een stevig gerecht: een heerlijke steak zal deugd doen na die prestatie!VR

Za 19.05.2018 — 15:00
Koningin Elisabethzaal
Edo de Waart dirigent
Alice Sara Ott piano
Mozart Pianoconcerto nr. 13
Dvořák Symfonie nr. 9, ‘Uit de nieuwe wereld’

Tickets vanaf €12

infotickets

Op Tournee in Duitsland
In mei trekt het Antwerp Symphony Orchestra naar het hinterland van Antwerpen en doet er enkele Duitse steden aan die zowel economisch als cultureel een belangrijke rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan de banden met onze eigen haven van Antwerpen, steden als Stuttgart en Mannheim/Wiesbaden en bedrijven als Mercedes en BASF. Het is dan ook met veel plezier dat het orkest zijn ambassadeursrol opneemt en ook daar #thesoundofantwerp laat klinken.

Ma 14.05.2018 — 20:00
Philharmonie, Essen
Di 15.05.2018 — 20:00
Liederhalle, Stuttgart
Wo 16.05.2018 — 20:00
Rosengarten, Mannheim
Do 17.05.2018 — 20:00
Kurhaus, Wiesbaden
Edo de Waart dirigent
Alice Sara Ott piano
Mozart Pianoconcerto nr. 13
Mahler Symfonie nr. 5

Categorieën:De plaat

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s