Marcel Khalife zorgt voor feestelijke einde van het seizoen

Antwerp Symphony Orchestra en cultureel icoon uit de Arabische wereld zorgen voor feestelijk einde van het concertseizoen

Marcel Khalife is een van de meest gerespecteerde en gerenommeerde culturele iconen uit de Arabische wereld. Naast componist, zanger en oedspeler is hij vooral bekend als de muzikale stem van studenten, intellectuelen, arbeiders, en van iedereen die streeft naar sociale rechtvaardigheid, vrijheid en menselijke waardigheid. Samen met het Antwerp Symphony Orchestra én zijn zoon Rami brengt hij in juni eigenzinnige composities waarin de traditionele Arabische muziek zich vermengt met de kleurenpracht van een symfonisch orkest.


Marcel Khalife bracht zijn jeugd door in Amchit, een Libanees dorp aan de Middellandse Zee. De liefde voor muziek kreeg hij er van kleins af aan mee. ‘Ik ben opgegroeid in een eenvoudige en vreedzame omgeving tussen de zee en de bergen’, zo vertelt hij. ‘Ik ben groot geworden met het geluid van de zee en de warmte van de zon. Die brachten vreugde in het dorp en gaven mijn gevoel voor muziek mee vorm. Als kind absorbeerde ik alle geluiden rondom mij. De gezangen in de kerk, de stem van de muezzin die opriep tot het gebed, mijn grootvader die op de vissersboot muziek maakte… Ik maakte geluid met alles wat binnen handbereik was: de tafel, borden en dienbladen, de glazen en de lepels. Het was mijn moeder die in dat lawaai mijn liefde voor muziek opmerkte en aan mijn vader vroeg om me een muziekinstrument te kopen. Het werd een oed, gewoonweg omdat die goedkoop was. Vanaf het moment dat de luit in huis verscheen, was het feest.’ Een oude man uit het dorp, die nog luit had leren spelen bij de gendarmerie, nam Khalife onder de arm en gaf hem drie maanden les. Hij zag dat het kind talent had en vroeg zijn ouders om hem naar het conservatorium in Beiroet te sturen. En dat hebben ze ook gedaan.

Libanese smeltkroes
Het samenleven van de diverse gemeenschappen in Libanon doet Marcel Khalife denken aan Al Andalus. Op het Spaanse schiereiland leefden moslims, joden en christenen tussen 711 en 1492 samen in relatieve harmonie. Bezoekers die in het Arabisch-Andalusische Spanje op een audiëntie bij de kalief wachtten, hadden niet te klagen. Vocaal-instrumentale suites of nouba zorgden de klok rond voor vermaak en afleiding. Ieder uur kreeg een muzikale invulling, met liederen over de liefde tot God of over meer aardse verlangens in geheime tuinen. Die virtuoze zang met traditionele begeleiding was een feest. Dat verleden leeft verder in de Franse uitdrukking ‘faire la nouba’. Vooral de ingenieuze versmelting van Griekse en Perzische modi, Byzantijnse toonaarden, Arabische modulaties en Berberse ritmes met Romaanse grondlagen, fascineert Marcel Khalife. Hij vergelijkt het met impressionistische schilderijen die de steeds veranderende lichtinval zo treffend wisten te vatten. Muziek kent volgens hem geen barrières of grenzen. Alle muziek heeft weliswaar haar eigen wortels, maar kan heel natuurlijk samengaan met andere tradities. Als kind van Libanon, een open land aan de Middellandse Zee, vormt het multiculturele zijn natuurlijke habitat. Voorbij elke horizon verschijnt een nieuwe einder, en muzikaal is dat niet anders.

‘In het begin had ik alleen de gedichten en mijn luit. Maar nu – zoals ook in Antwerpen – heb ik een fantastisch orkest ter beschikking.’

Antwerp Symphony Orchestra
Voor zijn teksten grijpt Khalife terug naar ‘muwashahat’ (poëzie uit Al Andalus) en moderne Arabische dichtkunst van de Palestijn Mahmoud Darwish, zijn artistieke tweelingbroer. De poëzie van Darwish en de geniale muzikale vertaling ervan spreken over de aspiraties van de Arabische volkeren naar vrijheid, waardigheid, liefde, respect, tolerantie en mensenrechten. Componeren en zingen doet hij uit noodzaak. ‘Muziek schrijven,’ zo benadrukt hij ‘is een drang, een zoektocht naar een noot, een muzikale zin, het licht in de verste verte. Muziek is ook een engagement ten opzichte van de mens. Mijn werk bevat dan ook een diep humanitaire boodschap van liefde en verzoening. In het begin had ik alleen de gedichten en mijn luit. Maar nu – zoals ook in Antwerpen – heb ik een fantastisch orkest ter beschikking.’ De werken dragen gelaagde titels als Paspoort, Vrede en Terugkeer. Het is een bij momenten ongemakkelijke waarheid, maar kunst moet volgens Marcel Khalife moedig zijn, kunst moet vrij zijn en alles kunnen vertellen. Van grote emotie tot verstilde intimiteit. JVA

Vr 15.06.2018 — 20:00
Koningin Elisabethzaal, Antwerpen
Antwerp Symphony Orchestra
Dirk Brossé dirigent
Marcel Khalife oed (Arabische luit)

Tickets vanaf €12

infotickets

 

Categorieën:Interview

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s