Emotie en intellect – Portret van cellist Kian Soltani

kian-soltani-1Bloed, zweet en tranen, geen druppel minder verwachten we van solisten. Het spelen van concerto’s is topsport en dat vraagt om een devote levensstijl. Oostenrijks-Perzisch cellovirtuoos Kian Soltani gooit het als rasechte millennial over een andere boeg. Als gevierd cellist is hij alomtegenwoordig in de zalen en op sociale media. Maar ‘s avonds legt hij de strijkstok neer om het Berlijnse nachtleven te verkennen.

25 is hij pas. Toch heeft Soltani er al een wereldwijde tournee opzitten met Daniel Barenboim en het West Eastern Divan Orchestra, voor de uitvoering van Richard Strauss’ Don Quixote. Zijn debuutalbum Home, met werken voor cello en piano door Schubert, Schumann en Reza Vali, verschijnt in januari 2018 op het prestigieuze Deutsche Grammophonlabel. Voor de opnames verbleef Soltani bij zijn Iraanse familie in Oostenrijk.

‘Ik ben geboren in Bregenz, het meest westelijke punt van Oostenrijk, op enkele minuten rijden van zowel Duitsland, Zwitserland als Liechtenstein. Als kind brachten we elke vrije seconde door op straat. Er waren nog geen computers en smartphones. Het was een bijzonder fijne plek om op te groeien, met een mix aan nationaliteiten en dialecten. Dat prikkelde al op jonge leeftijd mijn nieuwsgierigheid naar andere culturen.’

‘Thuis spraken we Perzisch, genoten we van de fantastische Iraanse keuken en was er traditionele volksmuziek aanwezig. Al lag de focus wel altijd op klassieke muziek. Mijn ouders verhuisden als jong koppel vanuit Iran naar Oostenrijk, om in Wenen klassieke muziek te gaan studeren. Ook ik kreeg een klassieke training, vanuit de modernistische traditie. Op vierjarige leeftijd nam ik voor het eerst een cello ter hand en vanaf mijn twaalf jaar studeerde ik onder andere bij Ivan Monighetti aan de muziekacademie in Basel.’

‘Muziek gaat om de uitvoering, de ontdekking, om de uitwisseling van emotioneel en intellectueel plezier.’

Trage oefeningen
‘Sinds mijn vroegste herinnering is Schubert aanwezig in mijn leven. En Mozart natuurlijk. Alleen kan je als jonge cellist niet veel Mozart spelen. Dan moet je het hebben van virtuose cellowerken om non-stop te studeren en je techniek te verbeteren. Op die manier was een Tsjechisch-Boheemse componist als David Popper in mijn vroege jaren meer aanwezig dan pakweg Mozart. Pas op latere leeftijd ontdekte ik de grote meesterwerken en begon ik ze echt te begrijpen.’

Als hij niet op tournee is, pendelt Soltani tussen Zurich en Berlijn. Zijn agenda puilt uit, maar wij spraken hem in een zeldzame week zonder concerten. ‘Er zijn twee soorten dagen in mijn leven: de dagen waarop ik reis en concerteer en de dagen dat ik studeer. Vandaag zullen dat gezonde, trage oefeningen zijn, die liggen me heel goed. ‘s Avond ga ik op pad met vrienden in Berlijn. De stad is op alle vlakken een geweldige inspiratie.’

‘Toen ik nog student was, ging het studeren door tot laat in de nacht. Nu wil ik ‘s avonds echt de knop omdraaien. Er is een tijd geweest dat ik van de ene naar de andere wedstrijd toewerkte, onder druk van mijn leraars. Pas op, ik ben hen daar dankbaar voor, de druk helpt om hard te werken en te focussen. Maar het winnen van de eerste prijs op de International Paulo Cello Competition in Helsinki in 2013 was een keerpunt. Ik besefte dat ik die druk niet langer nodig had om te presteren. Ik kan nu blijven doorgaan vanuit motivatie, om te bereiken wat ik wil bereiken.’

‘Muzikaal gezien hebben die wedstrijden overigens weinig zin. Geen enkele componist schreef muziek voor competities. Muziek gaat om de uitvoering, de ontdekking, om de uitwisseling van emotioneel en intellectueel plezier. Heel anders dan in de sportwereld, waar score de enige maatstaf is, bestaat muziek niet bij gratie van wedstrijden.’

kian-soltani-2

West Eastern Divan Orchestra
In de zomer van 2015 trad Soltani toe tot het interculturele jeugdorkest van pianist en dirigent Daniel Barenboim. In het West Eastern Divan Orchestra verenigt Barenboim, zelf van joodse-Argentijnse afkomst, elke zomer jonge Arabische en Israelische muzikanten in Sevilla. ‘Auditie doen voor Daniel moet een van de spannendste dagen uit mijn leven zijn geweest,’ zegt Soltani lachend. ‘Hij was op zoek naar een eerste cellist; een jaar later kon ik als solocellist mee op tournee. Het was een ongelofelijk verrijkende ervaring. Eindelijk kon ik muziek leren van een van de grootsten. Zestig jaar staat Barenboim al op de planken, hij kent het volledige muziekrepertoire vanbinnen en vanbuiten. Dat maakt indruk.’

‘Barenboim weigert te zeggen dat zijn orkest een politiek project is. Het gaat om de muziek, samen plaatsnemen en spelen. Maar zoals in elke omgeving waar je een zomer doorbrengt, is het onmogelijk om niet over politiek te praten. Die gesprekken ontstonden heel spontaan. Er is de gedeelde interesse in ons thuisland en de interesse in ‘de andere kant’. De discussies waren soms levendig, ja. We agreed to disagree.’ (lacht)

‘Ik heb veel mensen ontmoet in het West Eastern Divan Orchestra, ook Iraanse muzikanten. En ik heb er vrienden aan overgehouden voor het leven. Samen met zoon Michael Barenboim speel ik nu voor het eerst in een serie concerten onder leiding van Daniel Barenboim die volledig gewijd is aan de pianotrio’s van Beethoven. In oktober 2018 zal ik bovendien debuteren bij de Staatskapelle Berlin, Barenboims belangrijkste orkest. Daar kijk ik ook reikhalzend naar uit.’

Leve klassiek
‘Jonge Iraanse muzikanten zijn heel nieuwsgierig naar wat er in de muziekwereld gebeurt. Hun honger naar informatie is groot, dat merk ik op sociale media.’ Wie Soltani volgt weet dat hij niet te beroerd is om hen mee te nemen in zijn wereld. Of dat nu gebeurt via een Facebook Live op een muziekfestival, in de vorm van muziekvideo’s met en door vrienden op Instagram, of met de volledige uitvoering van zijn concerto op YouTube; Soltani straalt overal even ongedwongen en gepassioneerd van het scherm. ‘Veel muzikanten in de klassieke muziek geven het toe: soms zijn we een beetje jaloers op popsterren en hun gemakkelijke succes. Dankzij sociale media is er nu ook een grote digitale community die met ons connecteert.’

In maart 2018 kan u van Kian Soltani’s meesterlijk spel genieten in de Koningin Elisabethzaal. Hij brengt dan met het Antwerp Symphony Orchestra het Celloconcerto van Elgar, onder leiding van dirigent Jamie Phillips, die eindigt met Sibelius’ Eerste symfonie. ‘Sibelius is een symfonisch genie. Zijn Tweede symfonie is een van mijn favoriete composities aller tijden. De live uitvoering van de eerste is dus ook iets om naar uit te kijken,’ besluit de jonge muzikant. ED

Za 03.03.2018 — 15:00
Koningin Elisabethzaal, Antwerpen

Jamie Phillips dirigent
Kian Soltani cello
Rossini L’Italiana in Algeri (ouverture)
Elgar Celloconcerto
Sibelius Symfonie nr. 1

Tickets vanaf €12
infotickets

Categorieën:Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s