Saskia De Coster – Writer in residence

Foto: Johan Jacobs

Schrijfster Saskia De Coster mag de spits afbijten als writer in residence tijdens het nieuwe seizoen van het Antwerp Symphony Orchestra. Haar taak? Een literair weerwoord bieden op de centrale thematiek van de programmatie 2017-2018: CONTRA(ST). Niet de gemakkelijkste opdracht voor een schrijfster die graag wat meer naar klassiek zou willen luisteren, maar die niettemin tijdens het schrijven opteert voor het avant-gardistische werk. ‘Ik ben nu eenmaal een schrijfster die graag over de muurtjes heen kijkt.’

‘Of ik vaak naar klassieke muziek luister? Ik vrees dat ik moet antwoorden zoals sommige lezers bekennen dat ze eigenlijk meer zouden willen lezen. Ik luister te weinig, voel ik aan. Maar daar staat tegenover dat ik als kind continu ben ondergedompeld in de klassieke muziek. Radio 3 stond steeds op, mijn vader had zeker tien meter platen staan met opnames van Mozart en de andere groten. Orlandus Lassus en Vlaamse polyfonie vond ik machtig.’

‘Momenteel staat hier Julianne Barwick op de playlist, naast Tim Hecker en Lena Willikens. Die moderne avant-gardemuziek begeleidt mijn schrijfproces. Steve Reich, Philip Glassachtige dingen, Mica Levi en zo. Ik ben absoluut geen kenner, maar het is voor mij de ideale schrijfmuziek. Of neem nu de muziek van Anna Meredith: dat is weerbarstig werk, het vergt echt iets van de luisteraar, maar het helpt mij enorm bij het schrijven. Door de volgehouden herhaling wordt het iets van jezelf, dat je kan gebruiken. Er ontstaat een sfeer die zijn weg vindt naar je werk. Cruciaal: het is muziek zonder woorden. Die creëer ik immers zelf, als auteur. Geen easy listening voor mij. Ik kan desnoods schrijven temidden van de drilboren en betonmolens, geen probleem.’

‘Bij het Antwerp Symphony Orchestra zal ik vooral werken rond het thema van dit seizoen: contra(st). Ik ga aan de slag met de paradoxale tegenstellingen die de opvoeringen oproepen, en zal daarbij dan associatief gaan schrijven. Het gaat niet om essays of analyses, maar wel om de creatieve kruisbestuiving tussen klassieke muziek en literatuur: de muziek als springplank naar iets anders, iets nieuws.’

‘Zelf bespeel ik geen instrument, moet ik toegeven. Als klein kind had ik nochtans grote aspiraties. Je kent dat wel: ik nam plaats achter de piano en ging ervan uit dat er zomaar, vanzelf, meesterwerken tevoorschijn zouden komen. Dat heb ik vandaag soms nog: dat ik een deuntje in mijn hoofd hoor en denk dat het, uitgeschreven, machtig zou klinken. Maar zo’n rechtstreekse lijn van je hoofd naar de muziekuitvoering bestaat niet. En later, op de lagere school, moesten we blokfluit spelen. Dat vond ik zo’n achterlijk instrument – ik kon het ook echt niet – dat ik weigerde het te bespelen. Resultaat: een dikke nul op het rapport. Zo ging mijn muziekdroom in rook op.’ (lacht)

‘Dat neemt niet weg dat mijn bewondering voor live muziekuitvoeringen intact gebleven is. Een auteur kan verschillende versies van zijn werk maken voordat hij het aan de lezer presenteert. Bij een muziekperformance draait alles om het moment: daar en dan moet het gebeuren. Dat zijn de mooiste momenten: wanneer de muzikanten zichzelf overtreffen en er iets groters ontstaat.’

‘De afgelopen jaren heb ik vaak samengewerkt met Inne Eysermans van Amatorski. Zij is enorm thuis in de elektronische muziek. Haar muziek en mijn teksten werken op elkaar in. Ik besef meer dan tevoren het verschil tussen de twee disciplines. Muziek is toch directer en intuïtiever dan het woord, ze werkt meteen op de emoties.’
‘Het is mijn vaste voornemen om in het komende seizoen een aantal concerten bij te wonen, maar de focus ligt op het tiental stukken dat ik zal schrijven tijdens het seizoen dat ik aan Antwerp Symphony Orchestra verbonden ben.’ ML

Saskia De Coster (1976) debuteerde in 2002 met de novelle Vrije val. Volgden: Jeuk, Eeuwige Roem, Held, Dit is van mij, Wij en ik en Wat alleen wij horen. Haar werk is vertaald in tien talen. In de afgelopen jaren was ze regelmatig te zien tijdens nationale en internationale literaire manifestaties. De Coster is als kunstenaar nooit voor één gat te vangen. Samen met Inne Eysermans (Amatorski) creëerde ze in 2014 de performance One Mississippi en in 2016 de massaperformance Woordfront om WO I te herdenken. Voor artiesten als Daan en Dez Mona leverde ze lyrics aan. Daarnaast werkte De Coster samen met beeldende kunstenaars als Rinus van de Velde, Arne Quinze en Nicolas Provost. Sinds 2012 verschijnt haar column wekelijks in De Morgen. Haar werk wordt vanaf 2017 uitgegeven bij Das Mag. Saskia De Coster woont en werkt in Antwerpen en Amsterdam.

Categorieën:Verdieping

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s