‘Voor mij wordt dit sowieso een wel heel uitdagende belevenis.’ – Paul Lewis

Paul Lewis brengt integrale uitvoering van de pianoconcerto’s van Beethoven

De Koningin Elisabethzaal wordt op 25 november ingespeeld, maar een maand eerder al kan je de vuurdoop meemaken van de gloednieuwe vleugelpiano die daar onderdak zal vinden. De Britse pianist Paul Lewis mocht dit instrument eigenhandig selecteren in de ateliers van Steinway & Sons in Hamburg. ‘Ik koos een piano waarmee je zowel concerto’s als intieme kamermuziek kan spelen’, aldus een enthousiaste Lewis. Verspreid over amper drie dagen zal hij met deFilharmonie en dirigent Philippe Herreweghe Beethovens integrale pianoconcerto’s uitvoeren.

4_paul_lewis2_molinavisuals

Waar je zoal op let wanneer je de verantwoordelijkheid krijgt om een nieuwe piano te selecteren? ‘Ik zocht naar een goed resonerend instrument met een heel eigen karakter. Het werd een piano die in alle registers stevig klinkt. Dat leek me echt wel de minimumvoorwaarde voor een instrument dat een thuishaven met de allure van de Koningin Elisabethzaal zal krijgen.’ Maar er is veel meer dan dat. Lewis ging op zoek naar de perfecte balans tussen controle houden en comfortabel spelen. Zo liet hij een instrument dat ‘te gemakkelijk’ speelde links liggen omdat het risico bestond dat de pianist het niet volledig zou kunnen temmen. ‘Uiteindelijk koos ik voor een instrument met heerlijk mooie pianissimo’s dat tegelijk in alle registers heel open klinkt. Mits de nodige beheersing kan je er echt de meest uiteenlopende klanken en kleuren uithalen.’

Lewis musiceerde vorig seizoen al met Herreweghe en deFilharmonie. Aan Mozarts Vijfentwingste pianoconcerto houdt hij de allerbeste herinneringen over. ‘Elke dirigent is verschillend. Dat maakt mijn stiel natuurlijk heel boeiend. Je start de eerste repetitie met je eigen concept in je hoofd, maar door te reageren op wat de andere doet, pas je – en dat geldt zowel voor de dirigent als voor mezelf – je manier van spelen aan. Wellicht gebeurt dat ook deels zonder dat je het helemaal goed beseft. Bijzonder aan Philippe Herreweghe is dat hij op een heel natuurlijke wijze een gezonde balans afdwingt tussen het orkest en de piano. Ik denk dat onze uitvoering zich daarin zeker zal onderscheiden van wat andere uitvoerders doen.’ ‘Heilzaam’ zo omschrijft Lewis samenwerken met Herreweghe. ‘Tijdens de repetities voor Mozarts KV 503 focuste Herreweghe zo sterk op klank en kleuren dat ik me veel meer een kamermusicus voelde dan een solist. Mozarts partituur staat vol met solomomenten voor de blazers. Ik herinner me ook nu nog levendig het overheerlijke gevoel van een soort ‘reuze-kamermuziek. Herreweghe wist een maximum aan transparantie en diverse klankkleuren te bereiken. Van een dikke symfonische klank was er geen sprake. Ik hou heel erg van het pittige en accurate orkestspel dat hij opzoekt. Zijn gevoel voor de juiste verhoudingen is indrukwekkend.’

Is een dergelijke transparantie dan toch niet makkelijker te verwezenlijken op historische instrumenten? Hoewel Lewis nog nooit geconcerteerd heeft op een historische piano, geraakt hij de laatste jaren wel meer en meer gefascineerd door de historisch geïnformeerde uitvoeringspraxis. ‘Ik heb natuurlijk wel al enkele pianoforte’s bespeeld. Daarbij is het me telkens weer opgevallen hoe die instrumenten dicteren wat de componist precies bedoeld heeft met wat hij noteerde. De Steinway die ik uitkoos is nu net een instrument dat zoveel mogelijkheden biedt dat je er ook heel wat lessen die we leerden van de historische uitvoeringspraktijk kan op toepassen.’ Paul Lewis, deFilharmonie en Philippe Herreweghe gaan een ware titanenarbeid tegemoet. Op amper drie dagen tijd brengen ze de vijf pianoconcerto’s van Beethoven. ‘Zowel voor de luisteraar als voor de uitvoerders wordt dat een leerrijke en beklijvende belevenis. Mij valt op hoe snel en fundamenteel Beethoven geëvolueerd is als componist. Het is een ontwikkeling die je heel sterk voelt doorheen zijn vijf concerto’s.’

‘De eerste twee pianoconcerto’s ademen de meest onschuldige en positieve sfeer. In het derde concerto hoor je dan weer een revolterend componist aan het werk. Dit is een echt sleutelwerk in Beethovens oeuvre. De turbulente en stormachtige passages zijn talrijk. Tegelijk morrelt Beethoven er aan de traditionele structuurelementen van het pianoconcerto. Zo heeft de cadens van het openingsdeel niets meer van doen met improvisatie, maar is hij een sterk verankerd onderdeel geworden van dit deel.’ ‘Het vierde concerto is dan weer helemaal uniek in Beethovens oeuvre. Hij laat er de piano zacht en subtiel starten terwijl het orkest nog zwijgt. Dit is erg fragiele muziek met heel veel detaillistische veranderingen qua kleur, tempo en karakter. Muziek dus die een grote dosis delicatesse veronderstelt bij de uitvoerders. Philippe Herreweghe en ikzelf zullen echt op dezelfde golflengte moeten zitten om dit tot een goed einde te brengen. Beethovens laatste concerto heeft een uitgesproken symfonisch karakter. Fundamenteel is deze muziek nog klassiek qua transparantie en logica, maar tegelijk lonkt de grote romantiek.’

Evident is het niet om zo’n immense brok muziek te studeren en te repeteren. ‘Gelukkig is er in deFilharmonie – in tegenstelling tot wat ik gewoon ben in het Verenigd Koninkrijk – voldoende repetitietijd. Voor mij wordt dit sowieso een wel heel uitdagende belevenis. Ik hoop van harte dat ik goed zal slapen tussen de concerten door.’ ES

EXTRA
Cursus i.s.m. Davidsfonds Academie: Beethovens pianoconcerto’s
donderdag 27 oktober 2016 15:00

Ludwig van Beethoven blijft tot de verbeelding spreken als ‘de dove componist’. Toch begon Beethoven zijn carrière als pianist. Al op zeer jonge leeftijd maakte hij furore als pianovirtuoos en improvisator. Niet toevallig vormt zijn pianomuziek de kern van zijn oeuvre. Dramaturg Tom Janssens geeft u meer achtergrond bij Beethovens pianoconcerto’s en vertelt hoe ontwikkelingen in de instrumentenbouw invloed hadden op zijn muziek. In deze cursus ontdekt u verder welke vernieuwingen Beethoven introduceerde en ook het concertleven van zijn tijd komt aan bod. Zo komt u niet onbeslagen aan de start van de integrale uitvoering van Beethovens pianoconcerto’s.

Info & inschrijven: http://www.defilharmonie.be/davidsfonds


donderdag 27 oktober 2016 20:00

deSingel, Antwerpen
Beethoven Pianoconcerto nr. 1
Beethoven Pianoconcerto nr. 4

vrijdag 28 oktober 2016 20:00
deSingel, Antwerpen
Beethoven Pianoconcerto nr. 2
Beethoven Pianoconcerto nr. 3

zaterdag 29 oktober 2016 20:00
deSingel, Antwerpen
Beethoven Pianoconcerto nr. 5

Philippe Herreweghe dirigent
Paul Lewis piano

Tickets van €25 tot €39 – Kom naar de 3 concerten en krijg 15% korting!
infotickets

 

Categorieën:Interview

1 reply »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s