Op ontdekkingsreis met Dimitri Leue

Wie gaat er mee op ontdekkingsreis naar Latijns-Amerika met Dimitri Leue? Voor Quetzalcoatl, het volgende KIDconcert van deFilharmonie, steekt hij met conquistador Hernán Cortés de oceaan over naar Mexico waar die de degens kruist met Aztekenkoning Montezuma. In de Latijns-Amerikaanse klassieke muziek weerklinkt die clash tussen de twee culturen.

KID5_Dimitri_credit-deFilharmonieHet is ondertussen alweer even geleden dat Dimitri Leue naar Latijns-Amerika trok. Voor het crossmediale project W@=D@ ging hij met Pieter Embrechts de wereld rond, en belandde hij ook in Mexico en Guatemala. ‘De kleurenpracht in Mexico is overweldigend’, herinnert hij zich. ‘En in Mexico-Stad heb ik, op de lijmsnuivende kinderen na, alleen maar positieve ervaringen opgedaan. Op elke hoek stonden straatartiesten die het verkeer tegenhielden en entertainden, dat vond ik supergrappig. En hoewel het een miljoenenstad is, één groot mierennest, hing er veel minder stress in de lucht dan in België.’

Toen deFilharmonie vroeg of Dimitri Leue zin had om na Prins Tsjaiko nog eens een KIDconcert in elkaar te boksen, dwaalden zijn gedachten weer af naar de andere kant van de wereld. ‘Ik wilde heel graag iets doen met Latijns-Amerikaanse muziek’, vertelt hij. ‘Dat vond deFilharmonie een goed idee omdat die muziek hier weinig gespeeld wordt. Voor kinderen, maar ook voor volwassenen is het onbekend terrein. Ik stelde voor om aan de slag te gaan met de muziek van de Mexicaan Juan García Esquivel, maar dat is big band-muziek, dus kwam deFilharmonie met andere voorstellen over de brug. En zo ontdekte ik componisten als Ginastera, Guarnieri, Aguirre, Marquez, Moncayo en Gomez Carillo.’

Terwijl de volwassenen in de zaal de deuntjes van Tsjajkovski’s Zwanenmeer in Prins Tsjaiko konden meeneuriën, zal dat bij Quetzalcoatl hoogstwaarschijnlijk anders zijn. ‘Het is klassieke muziek, maar met een Latijns-Amerikaanse touch’, vertelt Dimitri Leue. ‘Je hoort echo’s van de Mexicaanse mariachiorkesten, de trompetten krijgen een belangrijke rol en de ritmes verwijzen naar Peruvianen op de Meir (lacht). Je voelt de Latijns-Amerikaanse vibe, maar tegelijk ook de grote bewondering voor westerse componisten. Je merkt het in de muziek: willen de componisten mee in het rijtje van westerse namen staan of willen ze authentiek Latijns-Amerikaans zijn?’

‘Voor mij maakt het niet uit of ik nu een voorstelling voor volwassenen of voor kinderen maak.’

Dat de Azteekse god Quetzalcoatl een hoofdrol zou spelen in het verhaal, was ook al snel duidelijk. ‘Ik heb de geschiedenis van conquistador Hernán Cortés en Aztekenkoning Montezuma altijd al een onwaarschijnlijk verhaal gevonden’, zegt Dimitri Leue. ‘Volgens de legende was de gevederde slang Quetzalcoatl een god die verdreven was door de Azteken. Er was echter voorspeld dat hij zou terugkeren als een blinkende man met een baard, vergezeld van drijvende bergen. Uitgerekend in 1519, het jaar dat Cortés aanmeerde aan de Mexicaanse kust. Koning Montezuma en de Azteekse bevolking zagen Cortés als Quetzalcoatl en de Spanjaarden als goden.

‘Die Azteken waren overigens geen doetjes. Ze offerden mensen door hen levend het hart uit te rukken, soms tot 900 per dag. Die menselijke offers gingen ze roven bij de naburige volkeren waardoor ze zich ontzettend gehaat maakten en de Spanjaarden makkelijk bondgenoten vonden. De Spanjaarden hadden nog meer geluk. Ook tolken en spionnen plaveiden de weg naar hun overwinning. Die wisten hen bijvoorbeeld te vertellen waar de ingangen waren van Tenochtitlan, de moeilijk toegankelijke hoofdstad die gebouwd was in een gedeeltelijk drooggelegd meer. ‘Dat kwam ik allemaal te weten door W@=D@. De verhalen bleven hangen, ik wilde er meer mee doen.’

Clash

Eerder dan een spannend verhaal is het het idee van die clash dat Dimitri Leue wil meegeven aan zijn jonge publiek. De clash tussen twee figuren, twee culturen, de clash in de Latijns-Amerikaanse muziek tussen de oorspronkelijke en de Europese traditie. ‘Want wat is Latijns-Amerika tenslotte? Een grote botsing tussen Europa en de oorspronkelijke bevolking, waarin Europa heel dominant was’, zegt Leue. ‘In Afrika en Indonesië spreken mensen nog steeds hun oorspronkelijke talen, maar in Latijns-Amerika zijn Spaans en Portugees de voertaal geworden. Het moet heel vreemd zijn om alleen maar de taal van de veroveraar te spreken.

‘Het verhaal van Cortés en Montezuma is de moeite waard om te vertellen aan de kinderen, en ik grijp het aan om het te hebben over dominantie, over integratie, over respect van volkeren onder elkaar. Als de Azteken zich niet zo superieur hadden gevoeld en gehaat hadden gemaakt, hadden ze de Spanjaarden makkelijk kunnen overwinnen. Maar het is ook een verhaal om je over te schamen als West-Europeaan, het doet nadenken over kolonies en ook over vluchtelingen.’

Klassieke muziek voor kinderen: een groot cadeau

Dimitri Leue is met dit KIDconcert niet aan zijn proefstuk toe wat voorstellingen voor kinderen betreft. Hij stond al vaak op de podia van bijvoorbeeld BRONKS in Brussel en HETPALEIS in Antwerpen. ‘Voor mij maakt het niet uit of ik nu een voorstelling voor volwassenen of voor kinderen maak’, zegt hij. ‘Je moet er niet op neerkijken of je moet het niet heilig maken. Je moet gewoon een hele goede voorstelling maken die ook voor kinderen toegankelijk is.’

En hoe wil hij dat aanpakken, Latijns-Amerikaanse klassieke muziek toegankelijk maken voor kinderen? ‘De muziek is leuk. Kinderen gaan ze leuk vinden’, zegt hij vol vertrouwen. En hij helpt hen een handje door hun aandacht een beetje te leiden. ‘Ik neem een bol mee op het podium. Die is er voor kinderen die niet goed weten waar ze naar moeten kijken tijdens het hele gebeuren’, zegt hij. ‘Tijdens de muziek zal ik vanalles uit de bol toveren. Heel simpel hoor, want ik vind dat de aandacht naar de muziek moet gaan. Ik wil dat de kinderen iets hebben om naar te kijken, maar omdat er zo weinig te zien zal zijn, zullen hun oren toch hard moeten werken om al die indrukken van de muziek naar binnen te werken.’

‘Het is leren kijken en leren luisteren. Hoe vaker kinderen dat doen, hoe meer ze ervan genieten, hoe meer laagjes ze ontdekken.’

Als het al een minder evidente kindervoorstelling wordt, dan is dat door het verhaal, vindt hij. ‘Het gaat niet over één personage dat iets meemaakt, maar over twee hoofdfiguren die met elkaar botsen. Ik vertel niet het verhaal van Cortés, want dan zou ik zijn partij kiezen, en ik vertel niet het verhaal van Montezuma, want dan zou ik zijn kant kiezen. De verteller vertelt en de kinderen moeten zelf hun mening vormen. In die zin is het wel een speciale kindervoorstelling.’

De combinatie kinderen – klassieke muziek vindt hij ‘een heel belangrijke’. Leue: ‘Het is zoals kinderen en musea. Geen evidente combinatie, hoewel het voor sommige kinderen net wel heel evident is. Sommige kinderen doe je daar een heel groot cadeau mee. Het is opvoeden. Het is leren kijken en leren luisteren. Hoe vaker kinderen dat doen, hoe meer ze ervan genieten, hoe meer laagjes ze ontdekken. Met mijn eigen kinderen ga ik veel naar musea. Klassieke muziek staat al eens op, dan luisteren we bijvoorbeeld in de auto naar Radio Klara. Daar worden geen woorden aan vuil gemaakt – noch door ons, noch door de kinderen – en dat is goed zo.’ SVB

Quetzalcoatl, KIDconcert met Dimitri Leue op Latijns-Amerikaanse orkestmuziek. Op zaterdag 16 en zondag 17 april in De Roma in Antwerpen en op zondag 17 april ook in Muziekcentrum De Bijloke in Gent.
infotickets

Categorieën:Interview

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s