Klassisk musik från norr – Ivanov over Sibelius

Het vioolconcerto van Sibelius door de ogen van Yossif Ivanov

ivanovDe flamboyante dirigent Christian Lindberg zakt af naar de Lage Landen en brengt een koffer vol moois uit het Hoge Noorden mee: een faustiaans bruisende orkestouverture van Wilhelm Stenhammar en een machtige symfonie van de Zweedse grootmeester Allan Petterson. Violist Yossif Ivanov is ook van de partij en stemt de snaren voor het fascinerendste vioolconcerto aller tijden. Kom luisteren en ontdek dat de muziek van Jean Sibelius, geheel in wanverhouding tot het verkleumende klimaat van zijn Finse heimat, een warme gloed in het lijf heeft.

Met een frisse kop
Ik begon het concerto te studeren toen ik 14-15 jaar was, en zoiets blijft je natuurlijk altijd bij. Het blijft in je vingers zitten, maar je mag het nooit als vanzelfsprekend beschouwen. Ondertussen is het al een vijftal jaar geleden dat ik het werk nog ter hand nam. Misschien is dit juist door die tijdspanne wel het ideale moment om eens een blanke partituur te nemen en een frisse blik op het concerto te werpen.

Zo veel keuze in programmaties
Het werk is en zal een van mijn favorieten blijven, dat ik het op zo’n jonge leeftijd al instudeerde getuigt daarvan. Maar er is zo veel keuze qua solisten, repertoire en programmacombinaties, dat het me niet echt verbaast dat ik het al een aantal jaren niet meer gespeeld heb. Het Scandinavische thema dat deFilharmonie heeft bedacht, vind ik uiterst origineel én een ideale plaats om dit vioolconcerto te programmeren. Maar de populariteit van het werk zal altijd blijven bestaan.

Bewust links laten liggen voor de Koningin Elisabethwedstrijd
Het concerto wordt op elke editie van de Koningin Elisabethwedstrijd gespeeld en staat zeker in de top 3 van de vaakst gespeelde concerto’s op zulke wedstrijden. Twee jaar eerder had ik met dit vioolconcerto het “Concours Musical International de Montréal” gewonnen, dus het leek me een ideaal moment om iets anders uit mijn mouw te schudden: het vioolconcerto van Dimitri Sjostakovitsj. Door een gelukkige samenloop van omstandigheden kon ik Sibelius toch opvoeren tijdens de laureatenconcerten. Het stuk is dus nooit helemaal uit mijn gedachten.

Er bestaat geen gemakkelijk concerto
Maar hoe vroeger je ermee in contact komt, zoals ik op mijn 14e met het Sibelius-concerto, hoe beter het in je geheugen geprent blijft. De reflexen blijven altijd aanwezig en dat is een grote hulp bij het opnieuw instuderen. Elk concerto heeft zijn eigen moeilijkheden, zowel op ritmisch als melodisch en lyrisch vlak. Bij Sibelius ligt de moeilijkheid meestal in de ritmische complexiteit en de voortdurende drive, waarbij er een goede balans moet zijn tussen orkest en dirigent en mezelf. Elk deel spreekt tot de verbeelding, wat telkens nieuwe mogelijkheden geeft. De sleutel zit in het nodige drama, afgewisseld met momenten van verlichting die je als solist zo goed mogelijk probeert te karakteriseren.

Het midden tussen laatromantiek en modernisme
Het is niet het meest toegankelijke werk uit de romantiek, maar het heeft iets dat meteen tot de verbeelding spreekt en de fantasie van zowel solist als toehoorder prikkelt. Zo is het niet vanzelfsprekend om een uitgebreide cadens te schrijven in het midden van het eerste deel, maar toch doet Sibelius het. misschien beïnvloed door Tsjajkovski? De orkestraties en complexe ritmiek zijn hier maar enkele voorbeelden van. het is een voorbeeld van heel koude romantiek, maar tegelijkertijd is het ook een heel warme en gepassioneerde compositie, uniek aan Sibelius.

Dans van de ijsberen
Het is een uitdaging om in zo’n technisch werk de muziek en lyriek te laten horen. Een leuke uitdaging trouwens. Het laatste deel werd door Sibelius zelf als een dans van ijsberen beschreven. De erg ritmische en pompeuze orkestratie in het begin laat aan de violist geen andere keuze dan licht en sierlijk om te springen met de toch heel technisch moeilijke passages. De challenge is om de vaak zware, niet voor de hand liggende schriftuur, om te zetten in een melodielijn. Maar dit is precies wat ervoor zorgt dat het nooit gaat vervelen: het zoeken naar de muziek in de muziek.

Altijd een beetje thuis komen
deFilharmonie is, net zoals het Sibelius-concerto, voor mij een beetje thuiskomen. Doordat mijn vader er jarenlang concertmeester was, zal ik ook zelf toch altijd een speciale band met het orkest blijven hebben. De afgelopen jaren gaat het orkest steeds maar in stijgende lijn, en dat zie je ook in de programmatie en de keuze van de solisten. ik kijk er steeds naar uit om terug te komen. MC

Yossif Ivanov soleert in het Vioolconcerto van Sibelius op vrijdag 18 maart in Cultuurcentrum Hasselt en op zaterdag 19 maart in deSingel. Dirigent Christian Lindberg leidt deFilharmonie door Excelsior! van Stenhammar en de Vierde symfonie van Petterson.
infotickets

Categorieën:Interview

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s