60 jaar deFilharmonie

De geschiedenis van het orkest in een notendop

deFilharmonie_groepsfoto-Eilandje

Hoe het begon…
Tal van Antwerpenaren droomden na de Tweede Wereldoorlog van een vast symfonieorkest in de Scheldestad. De vraag naar zo’n orkest was reëel: de orkesten van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde (de Zoo) en van de Maatschappij der Nieuwe Concerten waren met de Tweede Wereldoorlog verdwenen en het orkest van de Koninklijke Vlaamse Opera had in de orkestbak een specifieke rol te vervullen.

Op 12 november 1955 werd De Philharmonie als een vzw opgericht. Enkele maanden later, op 19 januari 1956, begonnen de repetities in een zaaltje van het Koninklijk Kunstverbond. Na een vijftigtal samenkomsten vond het ‘maiden’-concert plaats op 10 december 1956 in het operagebouw.

 

60 jaar foto

 

Van Cinema Majestic tot sportzaal Olympia
Al gauw bleek het grootste probleem voor het orkest een onderkomen te vinden. De enige zaal met een groot podium was de zaal van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde, maar in maart 1958 werd die gesloten voor renovatiewerken. Daarom repeteerde De Philharmonie afwisselend in Cinema Majestic, Café Claridge en later in de Alpaertszaal van de Dierentuin en sportzaal Olympia op het Zuid (de latere dancing Zillion).

Met de Nederlander Eduard Flipse haalde De Philharmonie in 1959 haar eerste chef, een geroutineerd orkestdirigent, in huis. Dankzij deze briljante orkesttrainer ging de kwaliteit van het orkest zienderogen vooruit. Toen in 1960 de Koningin Elisabethzaal heropende, beschikte het orkest over een waardige concertzaal. Voor repetities bleef het echter behelpen in de veel te kleine Alpaertszaal.

De afwezigheid van een vaste repetitiezaal bleef een uitgesproken artistiek profiel en een efficiënte organisatie van de concerten in de weg staan. Plannen om het orkest op te doeken zorgden doorheen de jaren voor veel onvrede en beroering. In 1983 werd een nieuwe vzw opgericht onder de naam De Filharmonie van Vlaanderen. Een nieuwe raad van bestuur en chef-dirigent Emil Tsjacharov tilden organisatie en orkest naar een hoger niveau.

Begin 1987 doken geruchten op dat een repetitieruimte in deSingel in de maak was. Het plan werd afgeblazen, maar een jaar later kon het orkest terecht in zaal Elckerlyc op de Frankrijklei. Pas in 1996 wierp de druk op de overheid vruchten af en kreeg het orkest een vaste repetitiestek: na een ludieke concert-protestactie bij het kabinet van de toenmalige Vlaamse minister-president Luc van den Brande kreeg het orkest te horen dat het een nieuwbouw zou krijgen op het Eilandje in Antwerpen: het huidige ‘Filharmonisch huis’.

 

60 jaar foto 2

 

Van De Philharmonie naar deFilharmonie
De groeiende internationale belangstelling voor het orkest vertaalde zich in 2002 in een nieuwe naam deFilharmonie (Royal Flemish Philharmonic). Het orkest werkt samen met gerenommeerde internationale platenlabels en speelt in belangrijke internationale concertzalen zoals Musikverein en het Konzerthaus in Wenen, het Festspielhaus in Salzburg, het Amsterdamse Concertgebouw, de Suntory Hall en de Bunka Kaikan Hall in Tokio en het National Grand Theatre van Peking.

In 2008 wordt met de aanstelling van Jaap van Zweden als chef-dirigent en Martyn Brabbins als vaste gastdirigent samen met Philippe Herreweghe als hoofddirigent een triumviraat opgezet. Daarmee wordt een structuur opgezet die een artistieke stevigheid geeft aan de organisatie. In 2011 vervangt Edo de Waart chef-dirigent Jaap van Zweden.

60 jaar chefs

De droom om een eigen zaal te hebben, werd echter nooit opgeborgen. Een eigen zaal is niet alleen belangrijk voor de kwaliteit van een orkest, maar ook voor de artistieke uitstraling van de stad. Met steun van de Vlaamse Gemeenschap en na overleg met de Vlaamse Bouwmeester werd in 2009 beslist tot de renovatie van de Elisabethzaal, met deFilharmonie in residentie. Ondertussen zijn de bouwwerken in volle gang. HS & TJ

Categorieën:Extra

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s