SIMM: Social Impact of Making Music

Begin oktober zette de Handelsbeurs in Gent de deuren open voor een ‘SIMM-posium’, een internationaal symposium over ‘de Sociale Impact van Muziek Maken’. Initiatiefnemer Lukas Pairon, coördinator van de humanitaire organisatie Music Fund, bracht een honderdtal academici, mensen uit het werkveld en geïnteresseerden bijeen om te refl ecteren over de sociale impact die muziek kan hebben op de samenleving. Van het beroemde Venezolaanse ‘El Sistema’ tot lokale muziekprojecten in gevangenissen en vluchtelingenkampen: drie dagen lang werd de rol van muziek in sociaal werk kritisch onder de loep genomen. deFilharmonie, die onder de noemer opMaat een veelheid aan participatieve initiatieven ontwikkelt, was erbij en licht de drie meest markante inzichten uit.

Muziekeducatie vergt een kritisch perspectief

Het ‘SIMM-posium’ begon sterk, met een confronterende lezing van Geoff rey Baker, schrijver van het kritische boek El Sistema: Orchestrating Venezuela’s Youth. Baker, die het wereldwijd gekopieerde muziekonderwijsmodel nauwkeurig bestudeerde, gaf aan dat muziek zonder twijfel de potentie bezit om positieve maatschappelijke effecten te genereren, maar ook gebruikt kan worden om negatieve effecten versluieren of zelfs te bevorderen. De controlerende en disciplinaire aspecten van El Sistema, die niet naar de buitenwereld gecommuniceerd worden, vormen volgens Baker de ideale sfeer voor tirannie en zelfs seksueel misbruik. ‘Discipline is extreem belangrijk in het overwegend mannelijke El Sistema. Maar door deze focus wordt het programma autocratisch. Muziek is niet zomaar een onvoorwaardelijk iets’, legde Geoff rey Baker uit, die er op hamerde dat muziekeducatie niet per definitie onschuldig is en dus steeds kritisch moet worden bekeken.

Muziek versterkt de eigenwaarde

Van Venezuela naar de gevangenissen van Amerika: het lijkt een wereld van verschil, maar toch bewees André de Quadros dat muziek op alle fronten een mooie rol kan vervullen. Zijn muziekprogramma ‘Empowering Song’ vertrekt vanuit improvisatie en dwingt niemand tot technische vooruitgang of artistieke perfectie. De bedoeling is om de gevangenen en gedetineerden opnieuw een gevoel van eigenwaarde te geven. Empowering Song reikt hen met muziek een expressiemiddel aan waarmee ze hun gevoelens kunnen uitdrukken. Niet het klinkende resultaat is van tel, maar de weg ernaartoe. Deze gedachte was een constante in het merendeel van de lezingen, en kon op veel eensgezindheid rekenen. Zoals Lukas Pairon het verwoordde: ‘De tweede ‘M’ in SIMM staat daar niet toevallig. We willen niet gewoon nadenken over de kracht van muziek, maar over het mogelijke sociale effect van muziek maken. De activiteit zelf is zo belangrijk.’

Klassieke muziek is niet het summum

Wie vertrouwd is met de werking van deFilharmonie, heeft zeker ook al eens gehoord over het opMaatorkest, dat kinderen uit Antwerpse lagere scholen de kans geeft om in groep een instrument te leren bespelen en hun talenten te ontwikkelen. Démos, een sociaal-artistiek programma van de Parijse Philharmonie, is een gelijkaardig sociaal project. Het is gericht op kansarme jongeren tussen de acht en twaalf jaar die worden begeleid door oud-leerlingen en professionele orkestmuzikanten. Niemand valt uit de boot: kinderen worden uitstekend begeleid door maatschappelijk werkers en zelfs muziektherapeuten worden ingezet. Gilles Delebarre, hoofd van Démos, legde er de nadruk op dat klassieke muziek geen superieure positie mag innemen in muziekeducatie: elke muziekvorm is waardevol. Via ingenieuze Indische muzikale klap- en zangoefeningen demonstreerde hij dat het aura rond klassieke muziek doorbroken mag worden. MC

Categorieën:Verdieping

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s